ымбатты н сйген алы ел, абыралы аза! Сіздерді олдарыыздаы кезекті н дискісі коммерциялы емес гуманитарлы “Асыл Мра” жобасы шыаран азастанны ататы камералы ншілері аайынды Ришат(1916-1988) пен Мслім(1916-1996) Абдуллиндерді ншілік неріне арналан. н дискісіні шыуына аржылай кмек крсеткен ТМД елдеріндегі “Кока-Кола Сервисиз Лтд” кілдігі.
Аайынды Абдуллиндерді ншілік-шыармашылы нері ткен асырды 40-70 жылдары европалы лгідегі сазгерлік шыармашылыты шарытау шыына жетіп глденген кезіне тспа-тс келді. Ришат пен Мслім шыармашылы ншілік нерді жарын жолын стаан нер жлдыздары ана емес, олар ншілікті осындай лгісін алыптастыран оан з лестерін осан азастан шін жаа бір н жанрыны - н дуэтіні алашы арлыаштары болан тынан трен тартан аза ніні ос креі болды.
Егіз болып туан Ришат пен Мслім Абдуллиндер Шыыс азастанда скемен аласында 14 наурыз 1916 жылы дниеге келеді. Екеуіні тадырлары да біріне-бірі те сас болды. нге деген музыкаа деген абілет екеуінде де ерте бала жастан-а білінді. Табиат олара те бір демі слу дауыстарды силады. зіні музыкалы білімін Мслім 15 жасында со кезде 1932 жылы Алматыда ашылан музыкалы-драма техникумына тсіп бастайды. Бір жылдан кейін 1933 жылы оан Ришат келіп тседі. Аса талантты, абілеттері кшті, келешектері зор жастар ретінде аайынды Абдуллиндер Мскеу консерваториясына профессор А.И.Вишневский класына оуа жіберіледі. Мслім оан 1935 жылы, ал Ришат 1936 жылы абылданады. Мскеу консерваториясын бітірген со екеуі де Абай атындаы Мемлекеттік Академиялы опера жне балет театрында здеріні солистік-ншілік ызметтерін бастайды. Мслім 1938 жылы, Ришат 1939 жылы келіп кіріседі.
Аайынды Абдуллиндер орыс, батыс европа классиктерімен кеес композиторларыны жетекші опералы партияларын айтты. Ашы тенор дауысты Мслімні ерекше есте аларлы партиялары “Евгений Онегинде” Ленский; баритонды ою дауысты Ришат осы операдаы Евгений Онегинді, “Демон” операсында Демонды, “Травиатада” Жермонды, “Карменде” Эскамильоны, “Даисиде” Киазоны, таы да басаларды айтты. н неріні ос креі атанан екеуі азастан композиторларыны барлы опералы спектакльдерінде ойнап немі олармен оян-олты араласып жрді. Ол екеуі мытылмас есте мгі аларлы сахналы бейнелерді жасады. Мслім - “ыз Жібекте” Тлегенді, “Жалбырда” айрапайды, “Ер Тарында” Балпанды, “Абайда” зімді, Ришат - “Абайда” Абайды, “Ер Тарында” Ер Тарынды, “Біржан-Сарада” ожалды, “Назугумде” Гульматты сомдады. “Абай” операсындаы Абай бейнесін бірінші болып айтан жне оны кереметтей биік дегейде жарырата те бір ажап сезімде шебер орындаан Ришат Абдуллинні есімі азаты музыкалы нері тарихында мгілік жазылып алды. Аайынды Абдуллиндер осы операны 1948 жылы аза неріні он кндігінде Мскеудегі декадаа крсетіп зор табыса жетті.
азастан кіметі оларды ебектерін жоары баалады. 1947 жылы Мслім аза КСР-ні халы ртісі атаын алса, 1967 жылы Ришата КСРО-ны халы ртісі жне аза КР- Мемлекеттік силыыны лауреаты атаы берілді.
Бл аталан н дискісі Ришат пен Мслімні камералы ншілік-шыармашылыына арналан аза ніні ос кредеріні республикамыздаы камералы н неріні аса крнекті кілдері боландыыны жарын белгісі. азатар бл екеуін еске аланда оларды осылып н шырауларын жыр ылып айтады. Екеу болып осылып айту бл ншілерді бойындаы айрыша сирек нерді танытады. Бл шын мнінде аиатты шынды. аза ніні ос кредеріні бл нерлері наыз те сирек кездесетін былыс. Барласа Ришат пен Мслімні осындай осынды шрайлы мдени толыанды нерді жаа бір соны-сипатын трін тудырандары талантты ншілерді діретті аса ншілік баыттары болды. Олар дуэттік ндерді туатын стінен бастап-а матаанымыз емес жара латары жастыа тимей тыдаушыларына жеткізгенше “мазасыз” кй кешетін, тыдаушылар кіміне салатын осыны брі сазгерлермен айтыса-тартыса жріп лкен нерді ой азанында айнаан туынды болса Ришат пен Мслім сз жо сол ндерді дниеге келуіне ат салысан шыарушыларыны бірі. Дуэттік жанр осы аайынды ос кредерді аттарымен тыыз байланысты. Блармен жмыс істеу сазгерлер шін зор матаныш рі те жауапты іс болды. Оларды шыаран ндерін аайынды Абдуллиндерді здері айтады деген матаныш сезім сондай кшті еді. Содан да болар ол екеуіне сазгерлерді ішіндегі мйіздері араайдай ататылары ана н жазатын. Яни ншілерге терезесі те таланттары те жоары аза сазгерлеріні “алдаспандары” мэтрлері ана ндерін сынатын. Олар – Евгений Брусиловский, Баытжан Байадамов, Сыды Мхамеджанов еді.
Ришат пен Мслім Абдуллиндер жеке камералы концерттерімен ел алдына кп шыпады. Ал біра шыа аланда да оларды нерлері республиканы тарихи міріндегі ірі мдени оиа болып есте алатын-ды. Халы ол екеуіні концерттерін асыа ктетін. Оан баруа тайлы тяы алмайтын. ншілерді жрт ашан да лы толы крерменімен ду ол соып атты ктіп саынып арсы алатын.
Ришат Абдуллинні орындауында негізінен лтты ндер - аза, татар халы ндерімен оса жаа шыан авторларды ндері орындалатын. Дегенмен оны ншілік камералы неріні шыан биігі – татар композиторы Р.Яхинні ндері мен романстарын айтуы.
Ал, Мслім Абдуллин болса е алдымен тыдаушыларына халы арасына ке тараан орыс композиторлары Н.Римский-Корсаковты, М.Глинканы, П.Чайковскийді шыармаларын орындау арылы жаатын. Оларды азаша айтан ндері де мол табыса жетті. ншілер аза тілді жртты орыс классиктері шыармаларымен таныстырып жаындастыруа кп кіл блді.
Бл аталан саз дискісіне аза ніні падишасы атанан аайынды Абдуллиндерді камералы репертуарындаы е бір тадаулы сем шыармалары - Ришатты орындауында азаты халы ндері, татар сазгері Р.Яхинні романстары, Мслімні орындауында орыс композиторларыны романстары жне екеуіні дуэт болып шыраан е бір тамаша туындылары кірді.
растырушы-редакторлар:
Б.Б.Байадамова, С..Елеманова
